فیزیوتراپی دیسک کمر

15 توصیه برای فیزیوتراپی دیسک کمر

حتما تا به حال نام فیزیوتراپی را برای درمان دیسک کمر شنیده‌اید. اما از دیسک کمر چه می‌دانیم؟ چه درمان‌هایی دارد؟ آیا استراحت مفید است؟

در ستون فقرات بدن انسان بین مهره‌های استخوانی ساختاری از جنس غضروف بصورت بالشتک وجود دارد که به آن دیسک گفته می‌شود. در نتیجه همه افراد دیسک کمر دارند و اصطلاح دیسک کمر داشتن به معنی بیرون‌زدگی دیسک است.

دیسک‌ها بسیار مستعد آسیب هستند و علت آن این است که درعین حال که انعطاف پذیری دارند و حرکت را تسهیل می‌کنند، باید ثبات و استحکام کافی جهت مقابله با فشارهای وارده را داشته باشند. وظیفه اصلی این دیسک‌ها جذب بارهایی است که به ستون فقرات وارد می‌شود. در عین حال وظایف دیگری هم نظیر تسهیل در حرکت مهره‌های ستون فقرات دارند.

درصورتی که دیسک دچار فتق شود، عصب را تحت فشار قرار داده که در نتیجه آن علائمی همچون بی‌حسی، ضعف در عضلات و درد انتشاری اتفاق می افتد. درد انتشاری به حالت های مختلف مثل گزگز و سوزش توسط بیمار بیان می‌شود. بعلاوه ممکن است بیمار درد موضعی، درد هنگام عطسه و سرفه و  محدودیت در خم کردن تنه داشته باشد. در موارد شدید بی‌اختیاری ادرار و مدفوع و فلج اندام ها رخ می‌دهد.

بیرون‌زدگی دیسک می‌تواند به علت ساییدگی تدریجی و پارگی خودبخود بخصوص در افرادی که کار نشسته دائمی دارند اتفاق بیافتد؛ اما احتمال این عارضه در اشخاصی که به حمل و نقل اجسام سنگین اشتغال دارند بیشتر از افراد دیگر است. در پارگی‌ در اثر ساییدگی، بیماران درد‌های طولانی مدت بصورت خفیف دارند اما در آسیب‌های حاد درد بصورت ناگهانی و شدید است.

نکته ای که وجود دارد این است که در بعضی از موارد شما دچار بیرون‌زدگی دیسک هستید ولی علائمی ندارید؛ در نتیجه برای تشخیص نهایی از ام ار ای استفاده می‌شود.

این عارضه غالبا در ناحیه پایین کمر دیده می‌شود. اما علت چیست؟ با فیزیوتراپی، دیسک کمر درمان می شود؟

بیرون‌زدگی دیسک در ناحیه پایین کمر دیده می‌شود به این خاطر که دیسک در پایین کمر نسبت به بالای کمر نیروی وزن بیشتری را دریافت می‌کند. بنابراین عملکرد عصب سیاتیک که مربوط به پشت اندام پایینی است مختل خواهد شد.

معمولا علت دقیق آسیب و بیرون زدگی دیسک مشخص نیست اما عمدتا براثر بلند کردن وزنه سنگین، خم شدن های مکرر به سمت جلو، حرکات سریع و چرخش‌های ناگهانی اتفاق می افتد.

چرا کمردرد با افزایش سن زیاد می‌شود؟

افزایش سن را می‌توان یکی از علت‌های زمینه‌ای مهم برای این عارضه برشمرد. به این خاطر که با افزایش سن میزان آب موجود در ساختار دیسک کاهش یافته و احتمال شکنندگی و فرسایش دیسک افزایش می یابد.

در بسیاری از بیماران با بیرون‌زدگی دیسک حاد، بهبودی بدون جراحی هم حاصل می‌شود. پزشک معمولا از درمان‌های غیر جراحی در هفته‌های اول استفاده می‌کند. اگر پاسخ به درمان مطلوب نباشد و کیفیت زندگی فرد را تحت تاثیر قرار دهد جراحی بعنوان خط آخر درمان مورد استفاده قرار میگیرد.

درمان‌های غیرجراحی شامل استراحت کوتاه مدت، داروهای ضدالتهابی برای کاهش التهاب، داروهای ضد درد برای کنترل درد و فیزیوتراپی با هدف کاهش فشار بر عصب و دیسک برای بهبود شرایط جسمی است.

برای فیزیوتراپی در درمان دیسک کمر ابتدا فیزیوتراپیست باید تمرینات کششی و اصلاح وضعیت بیمار را به او آموزش دهد. بعد از مدتی که میزان درد و شدت علائم اندام پایینی کاهش پیدا کرد، تمرینات بصورت پیشرفته‌تر دنبال خواهد شد تا انعطاف پذیری، قدرت و تحمل بیمار افزایش یافته و کیفیت زندگی بیمار به وضعیت عادی خود باز گردد.

باید توجه داشت که استراحت طولانی مدت سبب سفتی مفصل و ضعف عضلات می‌شود.

 

کسانی که دیسک کمر دارند، چه توصیه هایی را باید رعایت کنند؟

  • لازم است که در طول دوره درمان فعالیت خود را طوری تنظیم کنید که دیسک دچار آسیب مجدد نشود. برای مثال از حمل و نقل اشیای سنگین، خم شدن به سمت جلو و حرکات ناگهانی باید خودداری کنید.
  • برای حمایت کمر جهت کاهش فشار روی دیسک از کمربند طبی استفاده کنید. این کار همچنین مانع نشستن بصورت طولانی مدت می‌شود.
  • بی تحرک نباشید و با نظر فیزیوتراپیست هر روز ورزش ملایم داشته باشید.
  • اضافه وزن از عوامل خطر برای بیرون‌زدگی دیسک محسوب می‌شود. بنابراین سعی کنید که وزن خود را در محدوده ایده‌آل نگه دارید.
  • سیگار کشیدن از مواردی است که باعث تخریب دیسک می‌شود پس باید از آن بپرهیزید.
  • اصلاح وضعیت نامناسب بدن از مواردی است که باید در الویت قرار گیرد.
  • لازم است که فیزیوتراپیست وضعیت صحیح نشستن و ایستادن و نحوه چینش اشیای مختلف نظیر میز و صندلی و... را در منزل و در محیط شغلی به شما آموزش دهد و تحت درمان فیزیوتراپی برای دیسک کمر خود قرارگیرید.
  • هنگام حمل کیف و چمدان بصورت متناوب با هر دو دست حمل کنید تا توازن بین دو سمت بدنتان حفظ گردد.
  • همیشه بین هل دادن و یا کشیدن اجسام سنگین، هل دادن را انتخاب کنید.
  • هنگام تماشای تلویزیون یا هنگام مطالعه، روی زمین لم ندهید و کج نشوید.
  • سعی کنید به مدت طولانی در یک وضعیت نایستید اما هرگاه مجبور به این کار شدید، سعی کنید یک پای خود را با قرار دادن روی یک جعبه بالاتر نگه داشته و پس از مدتی با پای دیگر عوض کنید.
  • هنگام خوابیدن از تشک سفت به جای فرورفته استفاده کنید. هنگام خوابیدن به پشت یک بالشت بین زانوهایتان قرار دهید و هنگام خواب به پهلو هیچگاه زانوها را تا قفسه سینه جمع نکنید.

3 توصیه مهم برای فیزیوتراپی دیسک کمر:

  • حتی الامکان به شکم نخوابید چون به کمر و گردنتان فشار بیش از حد وارد می‌شود. هرگاه لزومی برای انجام این کار بود حتما یک بالشت زیر ناحیه میانی تنه خود قرار دهید.
  • اگر از کامپیوتر در منزل استفاده می‌کنید، صندلی شما باید به نحوی طراحی شده باشد که علاوه بر پر کردن گودی کمر، راستای صحیح ستون فقرات را نیز حفظ کند؛ وضعیت سر و گردن صاف باشد و از خم کردن گردنتان به سمت جلو خودداری کنید. باسن نیز باید با پشت صندلی در تماس باشد و زانوهایتان باید هم سطح باسن قرار گیرند. دقت کنید که پاها را نباید روی یکدیگر قرار دهید. همچنین ارتفاع مانیتور باید به صورتی باشد که قسمت میانی آن درست هم راستا با افق دیدتان باشد.
  • هنگام برداشتن اشیا از روی میز یا صندلی باید زانوی خود را خم کنید در حالیکه کمرتان صاف است؛ به عبارت دیگر هیچگاه از ناحیه کمر خم نشوید. همچنین با آرنج صاف اشیا را حمل نکنید بلکه باید کمی خم باشند. بعلاوه دقت کنید که موقع انجام اینکار یا نشستن، زانوهای خم شده نباید از نوک انگشتان پا جلوتر باشد. می‌بایست درحین بلند کردن اشیا زانوها ازهم فاصله داشته و اشیا بین آن قرار گیرد و تا حد امکان نزدیک بدن باشد.

شاید این سوال پیش بیاید که چه نیازی به فیزیوتراپی دیسک کمر داریم؟

در جواب باید گفت که فیزیوتراپیست با آموزش صحیح انجام فعالیت های روزمره و اجرای تمرینات مختلف نقش مهمی در بهبود دیسک کمر بصورت کوتاه مدت و طولانی مدت دارد. فیزیوتراپی در درمان دیسک کمر به عنوان موثرترین روش غیر جراحی در بهبود شرایط بیماران مبتلا به بیرون‌زدگی دیسک مطرح است. متخصص فیزیوتراپی از روش های مختلفی در جهت رسیدن به هدف درمانی استفاده میکند:

روش منفعل که بدن را آرام کرده و میزان درد و التهاب را کاهش می‌دهد و شامل گرما و سرما درمانی، تحریکات الکتریکی و استفاده از تکنیک‌های دستی شامل ماساژ و... می‌شود.

درمان های فعال در درجه بعدی مورد استفاده قرار میگیرند و شامل انوع تمریناتی هستند که موجب ارتقای انعطاف پذیری، قدرت، ثبات و استقامت می‌شوند.

 

اگر دیسک کمر دارید از خانه بیرون نروید!

میتوان ادعا کرد که اکثر افراد در طول زندگی خود به درجاتی از کمر درد مبتلا شده‌اند که هرکدام علت های متفاوتی دارند. جالب اینجاست که بسیاری از اوقات حتی متخصصین نمی‌توانند با اطمینان کامل بگویند در کمر ما چه اتفاقی افتاده است. ولی نکته مشترکی که در برخورد با آن میبینیم استراحت طولانی مدت است. آیا واقعا این استراحت ها برای ما فایده‌ای هم دارند یا بی‌تاثیر هستند و یا بدتر از همه اینکه ضرر دارند؟

وقتی استراحت مطلق به عنوان درمان در نظر گرفته می‌شود باعث ضعیف شدن بیمار خواهد شد. استراحت مطلق باعث ورود مایع به دیسک و ایجاد یک فشار مداوم غیر‌طبیعی می‌شود که خود عامل کمر درد است و فشار زیادی را به ستون فقرات اعمال می‌کند. با استراحت طولانی مدت، عضلات بی کفایت تر و ضعیف تر می‌شوند. همین عامل منجر به از دست رفتن یکی از محافظین ستون فقرات و علتی برای تشدید کمر درد است. این شرایط را در درمان فیزیوتراپی برای دیسک کمر می‌توان کنترل کرد.

استراحت مطلق سم دیسک کمر

چگونه به بدتر شدن دیسک کمرم کمک کنم؟

درد‌های مرتبط با بیرون‌زدگی دیسک کمر از خفیف تا شدید که به صورت درد شوک مانند است، متغیر بوده ولی به مرور زمان بهتر می‌شود. اما یکسری از فعالیت ها موجب تشدید آن می‌شود نظیر:

  • نشستن طولانی مدت: نشستن فشار وارد بر دیسک ها را افزایش می‌دهد. خصوصا زمانی که به سمت جلو متمایل می‌شوید؛ در نتیجه برای به حداقل رساندن فشار سعی کنید که بایستید، دراز بکشید و کمی راه بروید.

بعلاوه میتوانید از یک بالشتک بین کمرتان و تکیه‌گاه صندلی برای حمایت آن استفاده کنید. همچنین هنگام نشستن ران موازی با سطح زمین باشد و نباید زانوها بالاتر از سطح لگن قرار گیرد.

 

  • شستشوی لباس: زمانیکه برای برداشتن لباس خم می‌شوید یا سبد سنگین لباس را حمل می‌کنید فشار قابل توجهی به کمرتان وارد می‌شود. در نتیجه تا زمان بهبودی از دوستان و یا اعضای خانواده بخواهید تا اینکار را برایتان انجام دهند.

 

  • جارو زدن: طی این کار کمر بصورت متناوب به جلو متمایل بوده و علائم را تشدید می‌کند. برای حل این مشکل به جای اینکه دست خود را دراز و کمر را خم کنید باید کمر را صاف نگه داشته و به سمت جلو قدم بردارید به عبارت دیگر باید از پاهایتان استفاده کنید.

 

  • غذا دادن به حیوانات: در نگاه اول ممکن است کار به نظر ساده‌ای باشد اما هنگامی که برای پر کردن ظرف غذا یا آب خم می‌شوید فشار زیادی به ساختارهای کمرتان وارد می‌کنید. سعی کنید از شخص دیگری برای انجام این کار کمک بخواهید و یا هنگام نشستن زانو را به جای کمر خم کنید.

 

  • برف روبی و باغبانی: به دلیل بلند کردن اشیای سنگین و خم شدن های مداوم وضعیت بیمار بدتر خواهد شد.

چه ورزش هایی در فیزیوتراپی دیسک کمر ممنوع است؟

ورزش هایی مثل دویدن، پریدن از روی طناب، اسکوات و دراز‌و‌نشست که بار زیادی را به کمر وارد می‌کند ممنوع است. در عوض سعی کنید ورزش های هوازی مثل شنا، پیاده روی و دوچرخه ثابت را در برنامه تمرینی خود بگنجانید؛ چون بواسطه افزایش جریان خون و اکسیژن رسانی به بافت ها ترمیم بهبود یافته و درد کم می‌شود.